बर्दियाको राजापुर नगरपालिकाको वडा नं. ८ ले गरेको नमुना कामले स्थानीयले गाउँमै सिंहदरबार पुगेकोे अनुभूति गरिरहेका छन् । वडाले गरेका कामबारे वडा अध्यक्ष राजेश थारूसँग सञ्जय आचार्यले गरेको संवाद :
तपाईको वडामा प्राकृतिक स्रोत हरूको अवस्था कस्तो छ ?
– हाम्रो वडाको प्रमुख प्राकृतिक स्रोतमा अर्नहवा ताल पहिलो नम्बरमा पर्छ । यो तालको आफ्नै ऐतिहासिक महत्व छ र यसलाई सिमसार क्षेत्रको रूपमा पनि चिनिन्छ । यहाँ पुराना जातका माछाहरू पाइन्छन् । त्यस्तै, फत्तेपुर गाउँमा करीब ३ बिघा क्षेत्रफलमा फैलिएको अर्को सिमसार क्षेत्र छ, तर यो हाल उपयोगविहीन छ ।
यी स्रोतहरूको संरक्षण र अतिक्रमण नियन्त्रणका लागि के कस्ता कदम चाल्नुभएको छ ?
– हामीले सिमसार क्षेत्रको सिमाङ्कन गरेर अतिक्रमण नियन्त्रणको प्रयास गरिरहेका छौं तर, सार्वजनिक जग्गाको सन्दर्भमा केही जटिलता छ । विधिविपरित लालपुर्जा वितरण भएको छ । जसको मालपोत कार्यालयमा श्रेस्ता नै छैन । जनताको हातमा लालपुर्जा छ, यो अनुपयुक्त छ । यसलाई समाधान गर्न या त श्रेस्ता कायम गर्नुपर्छ, नभए लालपुर्जा खारेज गर्नुपर्छ ।
प्राकृतिक स्रोतबाट आर्थिक लाभ लिन के कस्ता काम भइरहेको छ ?
– हालसम्म प्राकृतिक स्रोतबाट आर्थिक लाभ लिन सकिएको छैन तर, नगरपालिकाले डीपीआर तयार गरेर आगामी दिनमा काम गर्ने योजना बनाएको छ । हामीले स्थानीय स्रोतको प्रयोग र बजारीकरणका लागि बेरोजगार युवाहरूलाई ‘वडा सरकार’ कार्यक्रममार्फत तालिम दिइरहेका छौ । यसले दक्ष जनशक्तिलाई उद्यमसँग जोड्न सहयोग पुगेको छ ।
स्रोत संरक्षण र प्रचार–प्रसारका लागि कस्ता–कस्ता किसिमका कार्यक्रम सञ्चालन भइरहेका छन् ?
– हामीले प्राकृतिक स्रोतको सूचीकरण, अभिलेख राख्ने र अध्ययन गर्ने काम गरिरहेका छौं । संरक्षित क्षेत्रको प्रचार–प्रसार र संरक्षणविहीन सार्वजनिक सम्पत्तिको जगेर्नाका लागि सचेतना कार्यक्रमहरू सञ्चालन भइरहेका छन् । सामुदायिक सहभागिताले यी कामलाई थप प्रभावकारी बनाएको छ ।
वडामा वरघर प्रणालीले कसरी सहयोग गरेको छ ?
– वरघर प्रणालीले हामीलाई धेरै सहज बनाएको छ । सामाजिक रूपमा समुदाय एकजुट भएर संरक्षण र विकासका कार्यमा लागेको छ । यो प्रणालीले हाम्रा प्रयासलाई थप बलियो बनाएको छ ।
प्राकृतिक स्रोतको आर्थिक रूपान्तरणका लागि के कस्ता योजना छन् ?
– हामीले सचेतना तालिमहरू सञ्चालन गरेर स्थानीय स्रोत को प्रयोग र सामग्री निर्माणमा जोड दिएका छौं । यी सामग्रीको बजारीकरण गर्न पनि प्रयास भइरहेको छ । हाम्रो लक्ष्य भनेको प्राकृतिक स्रोतको दिगो उपयोग गरेर वडाको आर्थिक विकासलाई गति दिनु हो ।
अन्त्यमा, वडावासीलाई के सन्देश दिन चाहनुहुन्छ ?
– हाम्रा प्राकृतिक स्रोत हाम्रो सम्पदा हुन्। यिनको संरक्षण र उपयोगमा सबैको सहभागिता जरुरी छ । हामी सबै सामुदायिक एकताका साथ अघि बढिरहेका छौं, र सबैको साथ र सहयोगले वडा नं. ८ लाई जिल्लाकै अरु वडा भन्दा नमुना र समृद्ध बनाउन सफल हुनेछौं ।
